Niedawno dostałam taką fantastyczną wiadomość:
„Hej, Kasiu. Muszę Ci opowiedzieć jak moja 21-letnia córka buduje cudowną relację ze swoim nowym chłopakiem. Jestem z niej taka dumna. Robi dokładnie tak, jak piszesz w swoim nowym e-booku, chociaż go nie czytała. Poznali się w internecie. Grali razem w jakąś grę. Szybko się polubili i okazało się, że mieszka jakieś dwie godziny drogi od nas. Zaczęli coraz częściej rozmawiać i dzwonić do siebie. Zanim się spotkali na żywo, przez kilka tygodni poznawali się i budowali więź. Dla mnie to jest jakaś magia. Nie dość, że on wygląda dokładnie tak, jak ona zawsze chciała, żeby wyglądał jej chłopak – jest wysoki, ma kręcone włosy i niebieskie oczy, to jeszcze córka mówi, że czuje się przy nim taka spokojna i że on sprawia, że jej życie jest lepsze. A ja mówię, że to cudowne, bo Kasia mówiła, że tak właśnie musi być. Magda”.

Po pierwsze dziękuję Ci, Magdo, za to, że trochę wplotłaś odniesienia do moich treści w Twoją wiadomość. Po drugie, myślę, że Magda tym bardziej jest dumna ze swojej córki, ponieważ najprawdopodobniej miała obawy, żeby córka nie powtórzyła jej trudnej historii związkowej. Tylko że Magda po prostu w odpowiednim momencie i w odpowiednim czasie, ale mając już dzieci, powiedziała: „stop, nie godzę się na to, nie chcę tak więcej”. Więc jak widzicie, być może nigdy nie jest za późno. Nawet kiedy te dzieci już się wyprowadzą z domu, myślę, że nie jest za późno, żeby się ogarnąć i zadbać o siebie. Bo nawet jeżeli jakoś drastycznie nie wpłyniemy na to, jak nasze dzieci funkcjonują w sferze związkowej – jeżeli funkcjonują niezbyt konstruktywnie, to przynajmniej pokażemy im, że „słuchaj, jeżeli zechcesz coś zmienić, to ze mną właśnie możesz pogadać”. A po drugie, pokazujemy im, że „słuchaj, ja właśnie o siebie zadbałam. Nie musisz się o mnie martwić, teraz się czuję dobrze, wybrnęłam z toksycznej relacji. Więc Ty zadbaj o siebie. Skoncentruj się na sobie”.

I zobaczcie, że tak naprawdę moc tych przekazów, które powielamy z pokolenia na pokolenie, może być w różnym stopniu natężona. Przekazując toksyczny schemat, chociażby taki, że kobieta ma być uległa, a mężczyzna dominujący w związku, możemy zarówno o tym mówić, jak i pokazywać na swoim przykładzie, budując właśnie taki związek – czyli np. godząc się na przemoc ekonomiczną, przemoc psychiczną ze strony partnera. Ja mówię głównie do kobiet, ale treści są uniwersalne. Natomiast będę mówiła do kobiet. Czyli jeżeli Ty godzisz się na przemoc ekonomiczną i psychiczną jako matka, to po prostu na 100% pokazujesz, że tak właśnie powinna funkcjonować kobieta. I Twoje dzieci na to patrzą i się uczą. Bardziej się uczą z tego, co robisz, niż z tego, co mówisz. Ale jeżeli jeszcze potwierdzasz to, co mówisz, tym, co robisz, to jest jeszcze jakby zwielokrotniona moc przekazu.

Możemy trochę osłabić nasz przekaz, jeżeli robimy tak, jak to nie jest konstruktywnie, czyli powielamy ten toksyczny schemat. Czyli znowu zostańmy przy tym przykładzie, że mężczyzna jest dominujący, a kobieta uległa. I powiedzmy, że godzisz się na takie traktowanie, na taki układ, na taki rozkład sił, ale mówisz co innego. Wykłócasz się na przykład, choć i tak ulegasz. Albo mówisz dzieciom „nie powielajcie takiego związku – kobieta ma być niezależna”, mimo że Ty nie jesteś. I tutaj i tak najważniejsze jest to, co pokazujesz – Twój wzorzec, więc te destrukcyjne schematy i tak prawdopodobnie przekażesz, nawet jeżeli będziesz zaprzeczała tym swoim przekazom zachowaniowym, behawioralnym za pomocą tego, co mówisz. Ale może troszeczkę osłabisz ten przekaz, bo przynajmniej dasz tym swoim dzieciom, czy córkom chociażby, do myślenia tym, że działasz inaczej, a twierdzisz co innego.

No i najlepsza opcja teraz, jeżeli to, co robisz jest spójne z tym, co mówisz. I nawet jeżeli wpakowałaś się w nieciekawą relację, i nawet jeżeli masz w tej relacji dzieci i ta nieciekawa relacja dotyczy właśnie ojca Twoich dzieci, z którym nie da się rozwiązywać problemów, jest przemocowy, jest egocentryczny i Ty jednak powiesz w pewnym momencie „stop, nie godzę się na to, nie chcę więcej brać w tym udziału i nie uratuję go przecież”, i nawet jeśli Twoje dzieci są już duże, czy może nawet dorosłe, to i tak dasz im świetny przekaz, świetną informację. Pokażesz im, na czym polega szacunek do samej siebie. Pokażesz im też, gdzie są granice tego, co wolno w relacji i co jest okej, co jest akceptowalne, a od którego momentu lepiej już zostać singielką. I że lepiej być samej niż w wyniszczającym związku.