Dla zmęczonej, przeciążonej kobiety – a jeszcze jeśli jest w dodatku samotną, samodzielną mamą na przykład, to ten komunikat brzmi jak najpiękniejsza muzyka. W pierwszym odruchu czujesz czystą, fizyczną ulgę. Twój układ nerwowy na chwilę odpuszcza, bo w końcu możesz zrzucić z barków ciężar decyzyjności. Myślisz: o, matko! Wreszcie ktoś się mną zaopiekował. Czekałam na kogoś takiego całe życie. Może nawet już w dzieciństwie czekałam, aż ktoś przyjdzie i mnie uratuje z samotności. I jeśli mamy do czynienia z pseudo-Albertem dominującym, to niestety ta początkowa ulga to darmowy okres próbny w toksycznym abonamencie, bo bardzo szybko okazuje się, że taka opieka nie polega na podaniu pomocnej dłoni, ale na odebraniu Ci steru. On nie pyta o to, jakiej pomocy potrzebujesz, tylko decyduje za Ciebie. Zaczyna dyktować, jak masz żyć, co jest dla Ciebie dobre, z kim masz się spotykać, a nawet jak masz zarządzać swoim czasem czy pracą. Zamiast partnerstwa pojawia się relacja szef – pracownik, rodzic -dziecko? Twoje zdanie przestaje się liczyć. Rodzic – dziecko, to nie wiem, czy to jest dobre odniesienie – jak rodzic mówi, że trzeba myć zęby, to trzeba myć zęby. To w tym sensie. Ale jak rodzic mówi, że musisz założyć zielony t-shirt, a nie czerwony, to tak już nie. To już raczej tutaj warto zostawiać dzieciom autonomię.

Wiecie co? To może być relacja rodzic – dziecko, ale nie taki zrównoważony rodzic, spokojny i refleksyjny, tylko raczej nadopiekuńczy rodzic. Bo kiedyś zetknęłam się, jak sama dawno temu – jeszcze w poprzednim życiu – byłam na terapii grupowej, tam nasz psychoterapeuta powiedział, że nadopiekuńczość to zawoalowana pogarda. I właśnie tak to wygląda. Nie opiekuńczość, tylko nadopiekuńczość. Czyli mamy tutaj relację nadopiekuńczy rodzic – dziecko, czyli ten gardzący oraz dziecko. No więc jeżeli nadopiekuńczość to zawoalowana pogarda, to taka nadopiekuńcza pomoc jest jednak czasami brakiem szacunku. I powiedzmy sobie szczerze, że prawdziwy szacunek polega na tym, że partner widzi w Tobie dorosłą, kompetentną, mądrą osobę, widzi Twoją sprawczość, a jego pomoc – taka pomoc responsywna -wspiera Twoją siłę, daje Ci wiatr w żagle. Natomiast pomoc dominująca karmi się Twoją rzekomą bezradnością. I gdy facet odbiera Ci autonomię, tak naprawdę wysyła komunikat: sama sobie nie poradzisz – jesteś za słaba, za mało rozgarnięta, Twoje decyzje są gorsze niż moje.

To nie jest miłość, ani troska. To jest powolne, systematyczne unieważnianie Ciebie jako dorosłego człowieka, czyli tak naprawdę dominacja. Czyli właściwie znowu idziemy tutaj w temat patriarchatu, bo mężczyzna według patriarchatu ma być dominujący. Też to jest myślę, że ważny sygnał, jeżeli ktoś chce budować Waszą relację na jakichś zasadach w stylu patriarchat – czy jakichś innych zasadach – zamiast koncentrować się na jego potrzebach i Twoich potrzebach i zagłębiać się w siebie, mieć wgląd w siebie, rozmawiać, komunikować się, to już jest czerwona flaga, bo w sumie to wiele nie zbudujecie. Prawda? Bo to ma nie być związek dopasowany do patriarchatu, tylko związek dopasowany do Was – szyty na miarę tych osób, które w nim uczestniczą.

I przemoc ubrana w troskę, czyli taka nadopiekuńczość, wręcz agresywna, to jest najtrudniejszy do wyłapania rodzaj pogardy, bo on nie wyzywa, nie krzyczy, nie stosuje żadnej agresji wprost. Używa pogardy opiekuńczej. W ogóle brzmi jak oksymoron, prawda? Robi z dorosłej, zaradnej kobiety niesamodzielne dziecko. A robienie z dorosłego człowieka dziecka to nic innego, jak odzieranie go z godności i szacunku. Dlaczego na początku to ignorujemy? Bo kiedy jesteśmy potwornie zmęczone, na przykład singielstwem i wieczną samotnością – być może już w dzieciństwie – poczuciem samotności i czekaniem, aż ktoś wreszcie nas wybawi z tej samotności, to nasz mózg widzi tylko zdejmujący się ciężar i właśnie ulgę. Nie zauważamy wtedy, że facet przy okazji patrzy na nas z góry z politowaniem i dopiero gdy odzyskujemy siły i chcemy z powrotem swoją autonomię, on mówi: „nie, nie, nie, to już należy do mnie, ten plecak teraz już należy do mnie, zawłaszczyłem go”. I ta pogarda uderza nas wtedy z pełną mocą w twarz. Najczęściej w postaci jego irytacji – „No i po co się za to zabierasz? Przecież i tak to zepsujesz”. Albo wyobraźmy sobie, że wyręczał Cię w parkowaniu auta, bo Ciebie to zawsze stresowało. I w pewnym momencie Ty mówisz: „wiesz co, słuchaj, ja tutaj tak często przyjeżdżam, chyba już sama zacznę parkować”. I kiedy on się zdenerwuje, że Ty chcesz sama to robić, to jest to zawoalowana pogarda albo nadszarpnięte jego ego. W każdym razie, zależność jest wtedy taka, że żeby on się dobrze czuł, musi dominować.

I jak się wpakujemy w taką relację, gdzie pseudo-Albert dominujący chce być naszym wybawcą, to ryzyko jest takie, że on stale będzie chciał być tym wybawcą. Zatem Ty wtedy, w tym związku, musisz stale być taką nieogarniętą ofiarą, nieudaczniczką. Zatem pamiętajcie, że warto jednak okazywać, że potrzebujemy pomocy, nawet prosić o tę pomoc. I to jest bardzo doskonały test dla zweryfikowania relacji, którymi się otaczamy. Nie musi to dotyczyć tylko relacji romantycznych, ale wszelkich relacji. Albo ktoś odpowie na tę pomoc dokładnie tak, jak potrzebujesz, a jak nie rozumie, to doprecyzuje, albo narzuci swoje i odbierze Ci autonomię. Wtedy to nie znaczy, że z Tobą coś jest nie tak i że jesteś niewdzięczna, tylko po prostu od tej osoby już więcej nie bierz pomocy. Ale to nie znaczy, że nie masz czerpać pomocy od nikogo i być samowystarczalna przez resztę życia.

To chyba na razie wszystko, co miałam do powiedzenia w tym temacie, choć na pewno jeszcze dużo zostało niepowiedziane. Zasubskrybuj sobie koniecznie podcast „Pokój w głowie” w swojej ulubionej aplikacji podcastowej albo na YouTube kanał „Pokój w głowie”, żeby nie przegapić kolejnych odcinków.