Najpierw przyjrzyjmy się temu, kim jest Róża. O niej powstało już tyle odcinków tego podcastu. Ale róża to jest kwiat, który można przyciąć, można wstawić do wazonu, pięknie wygląda, niby ma kolce, ale właściwie to te kolce też można poucinać. Ona sama tymi kolcami nie operuje, prawda? Jeżeli uważamy albo je usuniemy, to problem z głowy. Tak naprawdę otoczenie róży raczej dyktuje to, co z nią się stanie. Ona nie ma żadnej sprawczości w sobie. Róża jest ładna, piękna, grzeczna, dopasowana. Można ją przestawić w tym wazonie z kąta w kąt. Można zrobić z nią, co się zechce. Można ją wykorzystać do swoich celów jako ozdobę. Można ją postawić w wazonie pod tym toi toiem, w którym siedzi Mariusz i tak zostawić, żeby tam uschła. Problem w tym, że Róża naprawdę taka nie jest. Ona po prostu została wciśnięta w tę formę, a wewnątrz ma mnóstwo uczuć, ale też złości tak naprawdę, że jej życie wygląda tak, jak wygląda – że ona jest tą różą, ona jest ozdobą, ona jest kimś, kto się zawsze dopasowuje. Jest bardzo często traktowana wręcz przedmiotowo i nie ma żadnej sprawczości – otoczenie nie daje jej też prawa do sprawczości. I to się wiąże z ogromną złością, zresztą tłumioną latami, która w rezultacie bardzo często obraca się przeciwko Róży. Być może macie już przesłuchany 169. odcinek podcastu „Pokój w głowie”, który był takim przełomowym dla Róży, ponieważ ona tam uwolniła swoją dzikość w sercu. I to jest właśnie taka transformacja. Te emocje zostały z niej wydobyte i wreszcie, wreszcie pierwszy raz, przyznała sobie prawo do jakiejś sprawczości. Posłuchajcie sobie tego odcinka, bo myślę, że on się łączy tak naprawdę z treścią tego, co dzisiaj chcę powiedzieć.

Ale wracając do tematu starych bab i tego, czego my się boimy. Zobaczcie, że Róża jest Różą dopóki się boi zostać starą babą. Dopóki się boi tego całego straszenia – nie zachowuj się jak stara baba, nie gadaj jak stara baba, nie ubieraj się jak stara baba – dopóty wpycha ją to w różne ograniczenia i sprawia, że kobieta jest bardziej ozdobą niż sprawczym człowiekiem. Lęk przed byciem starą babą odbiera nam sprawczość. Jeśli zbyt długo z naszej sprawczości nie korzystamy, to wzbiera w nas ogromna złość, z którą jakoś sobie musimy radzić. Najczęściej najpierw ją tłumimy – póki dajemy radę – co oczywiście obraca się przeciwko nam, bo stłumione emocje generują mnóstwo problemów w naszym ciele. To jest taki permanentny stres, który wpływa oczywiście na funkcjonowanie naszych hormonów, a hormony z kolei wpływają na całe ciało. No i zobaczcie, potem pojawia się postać starej baby, bo Róża, która zaczyna uwalniać swoją złość, narzeka, czepia się, wkurza się, okazuje złość tam, gdzie wcześniej jej nie okazywała. Jej otoczenie mówi: zachowujesz się jak stara baba, zmieniłaś się na gorsze, nie powinnaś tak mówić.

Można powiedzieć, że stara baba rodzi się w oporze. Ona jest tą, która uwalnia się ze schematu uległości Róży, więc bywa głośna, bywa szorstka, czasem zrzędliwa, bardzo bezpośrednia. Jej stawianie granic jest jeszcze reaktywne. Musi głośno krzyknąć, żeby upewnić się, że świat ją słyszy. To etap, w którym zrzuca się z pleców oczekiwania innych, co dla otoczenia oczywiście bywa szokujące. Tym bardziej że Róża, póki przebywa w środowisku, w którym przebywała dotychczas, gdzie wszystkim pasowało to, że ona właśnie jest tą różą w wazonie, którą można sobie przestawiać, to oni na pewno nie będą zadowoleni. Prawda? Ludzie, którzy ją przestawiali z miejsca na miejsce, nie będą zadowoleni z tego, że ona zaczęła wykorzystywać swoją sprawczość, szukać tej sprawczości i stawiać jakieś granice. I jest to właściwie niemal pewne, że nikt jej nie powie: super, że w końcu zadbałaś o swój dobrostan, super, że w końcu uczysz się asertywności, super, że wydobyłaś swoją złość, my to rozumiemy, już od dawna wiedzieliśmy, że taką drogę powinnaś przejść, żeby w końcu być sobą. Nikt jej tego nie powie. Wszyscy, którymi ona jest otoczona, powiedzą, że robi źle. Bo my mamy w swoim otoczeniu takich ludzi, którzy pasują do nas w jakiejś tam aktualnej wersji, a niekoniecznie pasują do tego, kim jesteśmy w środku.

Dlatego – według wielu historii i nawet memów internetowych – ludzie po terapii bardzo mocno weryfikują relacje i się okazuje, że tylko cząstka osób, które są w ich otoczeniu, zostaje, a z większością drogi się rozchodzą. Bo rozchodzą się drogi z tymi ludźmi, którzy być może nie chcą nas takich, jakimi jesteśmy naprawdę, do których my nie pasujemy – do których pasujemy tylko w tej uległej wersji. I to jest naturalne. Im bardziej wydobywam siebie z siebie, tym bardziej wyraźnie widać, jaka jestem i tym bardziej można zweryfikować, kto inny do mnie pasuje, a kto nie pasuje. I jedni ludzie nie będą pasować. To nie jest tak, że my stajemy się jakimiś odludkami, tylko po prostu nowe, inne osoby mogą się okazać bardziej dopasowane niż ci ludzie, którzy dotychczas byli w życiu Róży i przestawiali ją z miejsca na miejsce w wazonie. I stara baba właśnie jest tą postacią, która kopnęła toi toia w odcinku o dzikości w sercu. To już nie była ta pierwsza Róża, prawda? Róża w wazoniku nikogo nie kopie. Ona musiała wydobyć z siebie złość, żeby przywalić.