Zacznijmy od tego, że Róża – główna bohaterka tego podcastu, przewijająca się przez różne odcinki – ma obawy przed bliskością, dlatego wybiera Mariusza, a nie Alberta. Już to mówiłam we wcześniejszych odcinkach. Wystarczy wysłuchać 181 wcześniejszych odcinków, jeżeli chcecie wiedzieć coś więcej. Natomiast pokrótce to podsumowując: wybiera Mariusza, który jest niedostępny emocjonalnie, bo Mariusz nie ma zamiaru budować z nią bliskości, więc wydaje się jej atrakcyjny. Tym bardziej że zawsze doświadczała takiego wzorca relacji. Nikt nie zbudował z nią prawdziwej bliskości, żaden rodzic, bo wszyscy byli zawsze w jakiś sposób niedostępni emocjonalnie, no i też nie radzący sobie z pewnymi swoimi emocjami, problemami, nie mający też narzędzi do budowania bliskości itd. I Róża trzyma się tego schematu stale, nawet w dorosłości. Natomiast ma też jakieś obawy, obrzydzenie wręcz, poczucie osaczenia w momencie, kiedy zbliża się do niej Albert. I to też ujęłam oczywiście we wcześniejszych odcinkach. Ma obawy przed Albertem, który jest dojrzały, dostępny emocjonalnie, ma takie dobre, konstruktywne wzorce i chciałby realnie budować bliskość. Więc on jej zagraża.

Ona nie ma narzędzi do budowania bliskości, więc każdy, kto chciałby zbudować z nią bliskość, jest zagrażający i trzeba go spławić już na wstępie, żeby mieć w „święty spokój”. I można by powiedzieć, że Róża boi się tej bliskości, ponieważ „nie potrafi w bliskość”. Nie ma narzędzi do budowania bliskości. Nie ma pojęcia, jak się za to zabrać, od czego zacząć. Nigdy nie widziała na własne oczy, nie doświadczyła na własnej skórze naprawdę głębokiej więzi i takiej bezpiecznej bliskiej relacji. Bliskość może źle jej się kojarzyć – z groźbą odrzucenia, z karaniem, odrzuceniem. No i też nie jest świadoma wielu rzeczy. Jeżeli zacznie nazywać swoje problemy, krok po kroku, to prawdopodobnie będzie mogła się z nimi uporać i otworzyć na bliskie relacje. I po prostu trochę wyluzować w tej bliskości.

Zastanówmy się, co Róża musiałaby zrobić, krok po kroku, podczas terapii. Najprawdopodobniej to wszystko można zrobić podczas psychoterapii, ale fragmenty można też zrobić samodzielnie. A już na pewno samodzielnie można douczyć się emocjonalnie. I to jest pierwszy krok, o który warto zadbać. To jest pierwsza rzecz, którą Róża musi zrobić. Zauważcie, że my wszyscy byliśmy wychowywani według takiego wzorca, że nie wolno się złościć, jak się boisz, to jesteś tchórzem, płaczą mięczaki itd. Czyli mamy nakaz tłumienia emocji. Mamy zakaz okazywania pewnych emocji. Najlepiej być tylko wesołym, ale też nie za głośnym, nie za bardzo rozemocjonowanym. Trzeba być takim stonowanym, a jeżeli czujesz jakieś emocje, to zachowaj je dla siebie i nie okazuj, bo mogłoby to być dla kogoś problematyczne. I to już jest pierwsza duża przeszkoda w budowaniu bliskości. Bo my mamy te emocje zachować dla siebie, nie okazywać ich głośno, ale w rezultacie też nie możemy nawet o nich powiedzieć, że czułam się np. tak bardzo zachwycona czymś albo tak bardzo czymś wkurzona. Nie możemy tego mówić. My mamy ich nie okazać, milczeć na ich temat, udawać, że tych emocji nie było, w ogóle je po prostu stłamsić w zarodku i najlepiej, żebyśmy ich sami też nie dostrzegali. Tylko że tak się nie da, bo wtedy próbujemy udawać, że nie jesteśmy ludźmi, tylko robotami. A nikt z nas nie może sobie postanowić ot tak od teraz: „no dobra, to ja będę funkcjonować jak robot, wywalam emocje z mojego życia”. Ponieważ jesteśmy ludźmi, to emocje zawsze w nas były, są i będą. A w dodatku można je jeszcze wykorzystać w fantastyczny sposób, ponieważ nasze emocje są naszym kompasem.

No i właśnie, pierwszy krok, o który warto zadbać, to jest edukacja emocjonalna. Psychoedukacja emocjonalna, czyli edukacja o tym, że te emocje mamy, że mamy prawo do wszystkich emocji, mamy prawo czuć wszystko, co czujemy. Ale to, że mamy prawo czuć wszystko, co czujemy, nie znaczy, że mamy ślepo za tymi emocjami podążać, tylko warto też wiedzieć, co zrobić z emocjami, które są nadmierne, co warto zrobić z emocjami, które nam przeszkadzają w życiu, jak np. zbyt wiele lęku, zbyt dużo złości albo zbyt dużo smutku. Jakie informacje są zawarte w tych naszych emocjach? Co one nam pokazują? Bo każda z emocji mówi: „popatrz! tutaj coś się wydarzyło – przyjrzyj się temu”. My zazwyczaj koncentrujemy się na tym, żeby stłumić emocje i tak nie czuć, zamiast się zastanowić, dlaczego ja tak czuję i tym się zająć. Nie zajmujemy się tym, co jest realnym problemem, tylko zajmujemy się tym, żeby nie czuć. Czyli edukacja o emocjach, też taka spersonalizowana o Twoich emocjach, to jest absolutna podstawa psychoterapii – wstęp, którego po prostu potrzebuje każda osoba, nie radząca sobie z bliskimi relacjami. Tę edukację możemy zrobić właśnie podczas psychoterapii, ale można sobie też edukować się na różne inne sposoby, jak kursy, książki itd. W tym celu nagrałam kurs „Emocje to kompas” – gdyby ktoś potrzebował edukacji, ale niekoniecznie od razu chciał uderzać w terapię.