Dzisiaj mam czarną herbatę, taką bez żadnego aromatu dla odmiany, ponieważ miałam w lodówce cytrynę, która napoczęta została już dawno temu i trzeba po prostu ją zużyć. Zatem dzisiaj piję czarną z cytryną. I jak mówiłam o moim top 3, to czarna herbata z cytryną jest tuż za podium, bo na miejscu czwartym. I powiem Wam jeszcze, że w podróży bardzo lubię pić herbatę z cytryną z McDonald’s. Tam oczywiście nie dają takich cytryn w plasterkach, tylko sok cytrynowy w saszetce. Może to nie jest takie optymalne rozwiązanie na codzienne życie, ale podróż rządzi się swoimi prawami i z McDonald’s czasem trzeba skorzystać. To nie jest żadna reklama. Ja mówię po prostu o swoim życiu. I tak, to jest mój ulubiony produkt stamtąd. Herbata z cytryną. Bez cukru. I oczywiście czarna. Albo Earl Grey. Zanim zacznę ten dzisiejszy temat, to jeszcze chciałabym powiedzieć jedną rzecz. Niezmiennie dziękuję wszystkim subskrybentom Herohero, czyli dodatkowych odcinków podcastu „Pokój w głowie”, a mianowicie „Wieczornych rozmów”. Dzięki Waszemu wsparciu i dzięki Waszym zrzutkom ten podcast może w ogóle powstać, czyli podcast „Pokój w głowie”. A Wasza obecność na Herohero daje mi ogromne poczucie sensu, stabilności i bezpieczeństwa w tworzeniu odcinków podcastu „Pokój w głowie”. Dziękuję, że jesteście tam ze mną.

Wróćmy teraz do dzisiejszego tematu. Otóż dobra relacja ma nam dawać spokój. Jeżeli tego spokoju nie czujemy, to warto to zbadać. Jeżeli tego spokoju nie czujemy, to nie warto też, po pierwsze, ślepo podążać za emocjami i zakładać, że jeżeli tutaj nie czuję spokoju, to ta relacja jest zła. Emocje zawsze nam wskazują, że jest jakiś problem, któremu warto się przyjrzeć, albo może nawet jest jakiś problem, którego jeszcze nie widzimy wyraźnie i najpierw to trzeba by było go nazwać. Ponieważ nie każde napięcie w relacji jest spowodowane tą relacją. Zróbmy sobie trochę taki przegląd, okej? Co może być źródłem naszego samopoczucia, naszego napięcia.

Zacznijmy od napięcia o podłożu psychicznym, ale niezwiązanym z relacją. I to jest taki moment, w którym wnosimy do domu swój własny, osobisty bagaż, ale nasz mózg, szukając najprostszego wyjaśnienia, błędnie wskazuje na osobę obok jako przyczynę. I na przykład depresja i stany dystymiczne. W depresji poziom napięcia, drażliwości, anhedonii jest stały. Ponieważ najbliższa osoba jest na wyciągnięcie ręki – jest to intensywna relacja, jeżeli np. z kimś mieszkamy – to staje się to najwygodniejszym ekranem do wyświetlenia swoich nieprzyjemnych emocji. Napięcie wtedy nie wynika z tego, co partner zrobił czy czego nie zrobił, ale z tego, że nasz mózg nie ma po prostu chemicznych zasobów do przetwarzania codzienności. Nie radzimy sobie z codziennością. A partner temu towarzyszy.

Kolejna rzecz – przebodźcowanie. Możemy być po prostu przebodźcowani. I np. wracasz do domu po całym dniu intensywnej pracy, gdzie byłaś bombardowana przeróżnymi bodźcami – miliony spotkań, miliony ludzi, jakieś sprawy do załatwienia, w galopie, bez takiej chwili na zastanowienie się nawet, bez chwili na napicie się kawy, herbaty czy zjedzenie – i jesteś tak potwornie już właśnie napęczniała od tych bodźców, że prawie wybuchasz. I jeszcze Twój partner pyta: „Cześć, jak Ci minął dzień?” – dorzuca jakby kolejny bodziec, kielich się przepełnia i możesz wybuchnąć. Ale nie wybuchasz przez niego, tylko wybuchasz przez cały ten straszny Twój dzień, nieuporządkowany przez nadmiar bodźców, których doświadczyłaś, zanim do tego domu przyszłaś. Tak samo może być z dziećmi. Dzieci zazwyczaj są jeszcze bardziej intensywne niż dorosły partner. Dzieciom bardzo łatwo jest przekroczyć jakąś granicę takiej wytrzymałości czy tolerancji na bodźce z zewnątrz u drugiego człowieka, bo one są intensywne – biegają, krzyczą. Prawda? One dostarczają wielu bodźców. I żeby fajnie układać sobie relacje z dzieckiem, to my nie możemy przychodzić skrajnie przebodźcowani i skrajnie zmęczeni do domu, kiedy się spotykamy z tymi swoimi dziećmi.

Kolejna ważna przyczyna psychologiczna, psychiczna, ale nie związana z bieżącą relacją, to po prostu niedokończone procesy z przeszłości. Oczywiście depresja też będzie często tego skutkiem, ale depresja może mieć różne przyczyny. Więc właśnie niedokończone procesy z przeszłości, jakieś międzypokoleniowe, destrukcyjne schematy, które negatywnie na nas wpływają. Na przykład, że odpoczynek to lenistwo. I sami się wykańczamy, idąc za tym przekonaniem, i jeszcze temu partnerowi nie dajemy odpocząć. Czyli tak naprawdę próbujemy wcielić w życie – w tej naszej relacji – to, co jest destrukcyjne dla nas samych. I chcemy, żeby jeszcze partner wszedł w ten destrukcyjny schemat. Walczymy z partnerem, zamiast porzucić schemat i stworzyć sobie jakiś swój własny, nowy, konstruktywny. Innymi słowy, walczymy o to, by skutecznie wcielić w życie w naszym związku różne destrukcyjne schematy, które otrzymaliśmy w naszej rodzinie, dzięki różnym przekazom międzypokoleniowym. I jak to się mówi: chcesz zmian, zacznij od siebie. Tak dosłownie: myślę, że nie chodzi o to, żeby siebie zmienić, tylko żeby poszukać, co się w ogóle dzieje w mojej głowie, że ja się tak czuję, co generuje napięcie, czego ja od siebie oczekuję i czy te oczekiwania – jak na to racjonalnie spojrzę i spojrzę na ich konsekwencje – są realistyczne, możliwe do zrealizowania i czy one są konstruktywne, czy raczej przeszkadzają w życiu.