W poprzednim odcinku opowiadałam o tym, jak praca nad sobą i terapia indywidualna, krok po kroku, mogą nam pomóc w funkcjonowaniu w bliskich relacjach, w oswojeniu bliskości, w czuciu się dobrze w bliskości, w czerpaniu spokoju z bliskości i jakie są warunki konieczne do spełnienia, żeby ta bliskość była dla nas dobra, takie jak wgląd w siebie czy asertywność. I my mamy za zadanie tego wszystkiego się nauczyć, o ile chcemy stworzyć fajny, konstruktywny i dobry dla nas związek. Natomiast jeśli jesteśmy już w związku i pojawiają się jakiekolwiek problemy, to bardzo często pierwszym pomysłem jest terapia pary. I kiedy ludzie idą na tę terapię pary, to myślę, że często okazuje się, że byłoby fajnie, gdyby jedna z osób lub obie osoby poszły na terapię indywidualną. Natomiast częstym scenariuszem jest to, że propozycja terapii pary pojawia się od jednej osoby w związku, a ta druga osoba reaguje niechęcią albo może nawet wprost złością, mówiąc: „nigdzie nie idę, sama sobie idź – sama potrzebujesz terapii”. Może reagować taką ukrytą niechęcią, czyli po prostu sabotowaniem tej terapii. Może też reagować zgodą, ale jednocześnie nicnierobieniem, aby do tej terapii doszło. I skąd ta niechęć? Dlaczego niektórzy mogą czuć niechęć?

Opowiem Wam historię Klaudiusza. Wydaje mi się, że Klaudiusza jeszcze nie było w tym podcaście, chyba że po prostu był i o nim zapomniałam. Nie znam osobiście żadnego Klaudiusza, dlatego postanowiłam, że wykorzystam to imię. Więc wyobraźmy sobie, że Klaudiusz jest w związku, który boryka się z problemami. Często się kłócą. Odsuwają się od siebie. Mają ciche dni. Nie za bardzo potrafią – Klaudiusz z partnerką – wyjaśnić też, co tam się w ogóle wydarzyło. Starają się po prostu. Starają – to jest bardzo ważne słowo. Starają się, żeby było dobrze. Więc nawet jak nie wyjaśnią, to starają się, żeby było dobrze. W rezultacie różne rzeczy są zamiatane pod dywan i nikt nigdy do nich nie wraca, mimo że i w Klaudiuszu, i w jego partnerce, emocje po różnych wydarzeniach i niewyjaśnionych sprawach jednak zostają. Klaudiusz nie mówi, że nie chce ratować związku. On mówi, że nie chce terapii par, którą zaproponowała mu partnerka, Klaudyna. Niech będzie Klaudyna i Klaudiusz. I kiedy Klaudyna proponuje terapię par, coś zamyka się w Klaudiuszu na tę terapię. Nie dlatego, że nie kocha Klaudyny, tylko dlatego, że w jego ciele pojawia się taka blokada, niechęć, krzyk: „już więcej nie dam rady, nie wykrzesam z siebie więcej, nie mogę starać się więcej, nie mam siły, nie mam zasobów na to, żeby się starać!”.

Klaudiusz, zanim w ogóle padła propozycja wspólnej terapii, już bardzo się starał. On po prostu bardzo się stara. Od samego początku tego związku Klaudiusz bardzo się stara. Starał się rozumieć. Starał się nie prowokować konfliktów. Starał się być tym spokojnym, tym zrównoważonym, tym rozsądnym, tym rozumiejącym, tym wyrozumiałym, tym cierpliwym. Starał się nie mówić o tym, co go drażni, żeby nie pogarszać sytuacji. Starał się być wystarczająco dobrym partnerem. Starał się być przeciwieństwem swego ojca, który łatwo się wkurzał, awanturował, zachowywał jak egoista. Klaudiusz po prostu bardzo się starał. Staranie to jego drugie imię. Klaudiusz „Staracjusz” – starający się Klaudiusz. Klaudiusz tak się starał, i starał, a na domiar złego jeszcze usłyszał od swojej partnerki „chodźmy na terapię pary”, co w języku Klaudiusza oznaczało „chodźmy, żeby specjalista pokazał Ci, jak możesz jeszcze bardziej się postarać”. Terapia pary w wyobrażeniu Klaudiusza to kolejne rozmowy, kolejne tłumaczenia, kolejne szukanie kompromisów, kolejne miejsca, gdzie trzeba będzie się zatrzymać, być uważnym, dojrzałym, ogarniętym. I kolejne momenty, kiedy Klaudiusz musi starać się skoncentrować na Klaudynie.

„Musi się starać”. Oczywiście to wszystko w cudzysłowie – to są jego myśli, że on się musi starać. Musi starać się ją zrozumieć, musi starać się słuchać uważnie, musi się starać, jak plastelina, dopasować do potrzeb Klaudyny, bo Klaudiusz chce być takim superpartnerem, jakim jego ojciec nigdy nie był. I Klaudiusz jest tak strasznie tym wszystkim zmęczony, że chyba wolałby już, żeby ta Klaudyna odeszła i zostawiła go w spokoju. Wolałby zostać porzuconym i cierpieć w samotności, niż jeszcze bardziej się starać. On po prostu nie jest już w stanie wykrzesać z siebie ani grama starania. Zresztą Klaudiusz starał się nie tylko w tym związku. On po prostu całe życie starał się dopasować do oczekiwań rodziców, do tego, co się działo w szkole, do oczekiwań nauczycieli. Ciągle się starał. Starał się stłumić swoją złość. Starał się nie mówić o swoich potrzebach. Starał się te potrzeby tłumić i udawać, że one nigdy nie istniały. Starał się też te potrzeby sam przed sobą ukryć. On tak strasznie się stara być nie tym, kim jest. On tak strasznie stara się odegrać jakąś rolę, przypisaną perfekcyjnemu mężczyźnie i perfekcyjnemu partnerowi. Stara się nie mieć słabości. Stara się nie mieć problematycznych uczuć. Stara się nie mieć oczekiwań. Po prostu stara się, i stara. Od tego starania już mu pęka łeb, a kręgosłup nie wyrabia. Ma wysokie ciśnienie i jakieś wysypki z niewyjaśnionych przyczyn. Ma słabą odporność, bóle głowy, jest ciągle zmęczony, ale chciałby oczywiście jeszcze bardziej się starać. A ponieważ czuje, że nie może, to sabotuje. Wyraża swą niechęć wprost czy nie wprost względem terapii pary.